In Matteüs 11:28-30 beschrijft Jezus zijn ‘juk’ als licht en zijn ‘last’ als gemakkelijk. Dit betekent dat het volgen van zijn leer, geworteld in liefde en genade, minder zwaar is dan de strenge, wettische regels van de Farizeeën, die bedoeld waren als een zware last. Het symboliseert het samenwerken met Jezus om rust voor de ziel te vinden, in plaats van te proberen de zware lasten van het leven alleen te dragen.

Belangrijke inzichten met betrekking tot de uitdrukking ‘mijn juk is licht’ zijn:

De analogie: Een juk is een houten frame dat twee dieren met elkaar verbindt, waardoor ze een last kunnen delen. Zo werd een jonge os door een juk verbonden aan een ervaren os, om zo samen de last te dragen. Hier wordt het figuurlijk gebruikt voor de beperkingen die een leraar of rabbi aan zijn volgelingen zou opleggen. Door Jezus’ juk op zich te nemen, delen gelovigen hun worstelingen met hem.

Contrast met wetticisme: Deze uitdrukking staat in contrast met het ‘zware juk van onderdrukking’ van de Farizeeën, dat meer dan 600 strenge, zware regels omvatte.

Focus op genade: Het ‘lichte’ juk wordt gekenmerkt door zachtmoedigheid, nederigheid en geloof, in plaats van op werken gebaseerde, straffende regels.

Rust, geen gemak: het is geen belofte van een leven zonder uitdagingen, maar eerder een uitnodiging om geestelijke rust, troost en steun te vinden in het dagelijks leven.

ἐλαφρόςc, ά, όν: betrekking hebbend op dat wat gemakkelijk te dragen of te verdragen is – ‘licht, gemakkelijk.’ τὸ φορτίον μου ἐλαφρόν ἐστιν ‘mijn last is gemakkelijk te dragen’ of ‘… niet moeilijk’ Mattheüs 11:30. Het is mogelijk om ἐλαφρός in Mattheüs 11:30 weer te geven als ‘licht’, in de zin van ‘licht van gewicht’ . Als ‘last’ in Mattheüs 11:30 echter figuurlijk wordt opgevat, kan ἐλαφρός doorgaans ook in figuurlijke zin worden opgevat. [1]

Matteüs 11:30

Want mijn juk is zacht (heilzaam) en mijn last is licht. Het ‘juk’ staat voor hen die ‘zwoegen’; de ‘last’ voor hen die ‘zwaar beladen’ zijn. Christus belooft geen bevrijding van arbeid en lasten, maar belooft dat we zo veranderd zullen worden dat we ze ‘heilzaam’ en licht zullen vinden. Christus eist inderdaad een rechtvaardigheid die die van de Schriftgeleerden en Farizeeën overtreft, en leert ons dat er een diepere betekenis in de wet schuilt die ons geweten nog niet begreep. Hij zegt dat Zijn juk, Zijn eisen, heilzaam zijn en Zijn last, vaak een kruis, licht! Wie tot Christus gaat om rust voor zijn ziel te vinden, ontvangt van Hem gemoedsrust en de kracht om te gehoorzamen. We gaan tot Hem als een leraar, zachtmoedig en nederig van hart; de eerste les die we leren is om nederig en berouwvol van Hem te ontvangen wat we nodig hebben. Wat Hij voor ons heeft gedaan, verzekert ons van vergeving, wat Hij in ons doet, geeft ons kracht. De Leraar van de hoogste moraal kon deze beloften alleen waarmaken door een daadwerkelijke Verlosser van de zonde te worden; dat Hij kan en wil redden is de basis van de hele passage. Gered door Hem, zoals Augustinus zegt, is het juk als het verenkleed van de vogel – een lichte last die hem in staat stelt naar de hemel te zweven.

Matteüs 11:30

Gemakkelijk (χρηστὸς)

Geen bevredigende vertaling. Het juk van Christus is niet gemakkelijk in de gebruikelijke betekenis van dat woord. Het woord betekent oorspronkelijk goed, bruikbaar. Het verwante zelfstandig naamwoord χρηστότης, dat alleen in de geschriften van Paulus voorkomt, wordt vertaald als vriendelijkheid in 2 Corinthiërs 6:6; Titus 3:4; Galaten 5:22; Efeziërs 2:7 (Openbaring) en goedheid in Romeinen 2:4 (Openbaring). In Lucas 5:39 wordt het gebruikt voor oude wijn, terwijl de juiste lezing, in plaats van beter, goed (χρηστός) is, gerijpt door de tijd. Plato (“Republiek”, 424) gebruikt het woord voor onderwijs. “Goede opvoeding en onderwijs (τροφὴ γὰρ καὶ παίδευσις χρηστὴ) planten goede (ἀγαθὰς) constituties; en deze goede (χρησταὶ) constituties verbeteren steeds meer;” hiermee worden χρηστός en ἀγαθός kennelijk als synoniemen gebruikt. De drie betekenissen komen samen in het woord, hoewel het onmogelijk is een Engels woord te vinden dat ze alle drie combineert. Het juk van Christus is heilzaam, nuttig en vriendelijk. “Het juk van Christus is als veren voor een vogel; geen last, maar een hulpmiddel om in beweging te komen” (Jeremy Taylor).

De Heer Jezus wil ons in de gemeenschap met Zijn Vader brengen. Hij wil de vermoeidheid en de lasten wegnemen die daarvoor de verhindering zijn. Mensen die vermoeid zijn door het leven in ellende en belast zijn door de zonden, op wie de last van de zonden zwaar drukt en die zich dat bewust zijn, mogen tot de Heer Jezus komen.

Dit woord richt Hij niet alleen tot de Joden, maar tot “allen”. Het genot van dit grote voorrecht is voor ieder die maar tot Hem komt. Hij maakt geen enkel voorbehoud. Aan allen die zo komen, geeft Hij rust, want Hij heeft de last van de zonden op Golgotha op Zich genomen. Zo neemt Hij de last van de zonden af van hen die discipelen van het koninkrijk worden en voert Hij ze in de gemeenschap met Zijn Vader in.

Maar er is meer. Wie eenmaal een discipel is, moet leren hoe het leven als discipel moet worden geleefd. Dat kan alleen geleerd worden van de Heer Jezus. Daarvoor moet het juk van de volle onderwerping aan de Vader worden opgenomen, zoals Hij dat heeft gedaan. Dat zien we als Hij de Vader zelfs prijst onder de grootste afwijzing. Dit drukt Hem niet terneer, maar Hij aanvaardt dit uit de hand van de Vader. Hij is zachtmoedig en nederig onder alle omstandigheden. Nooit heeft Hij de Vader enig verwijt gemaakt.

Wat ook de omstandigheden zijn, Hij neemt alles aan uit de hand van de Vader. Zijn onderwijs is daarop gebaseerd. Zij die komen, krijgen de openbaring van de Vader en leren in Hem hoe zij zich kunnen buigen onder wat de Vader op hun weg brengt. Ze leren hoe ze elke omstandigheid als komend uit Zijn hand kunnen aanvaarden.

Als het ons moeite kost het juk van de Heer Jezus te dragen, komt het omdat we niet nederig zijn. Als we opstandig reageren, komt dat omdat we niet zachtmoedig zijn. Telkens moeten we leren alles over te geven aan de Vader.

De genade laat het niet aan de mens over om te doen wat hij zelf wil. De genade stelt het hart, dat de genade aanneemt, in staat ernaar te verlangen om de wil van God te doen. Dan vindt de mens rust. De rust die de Heer geeft, is het gevolg van komen tot Hem en betreft de zondaar. De rust die gevonden wordt, is het gevolg van het volgen van de Heer en betreft de gelovige.

De Heer leert hen op een nieuwe wijze. Leren van Hem is ook kijken naar Hem en leren van de voorbeelden die Hij overvloedig geeft. Zachtmoedigheid en nederigheid van hart zijn nodig als er een plaats van afhankelijkheid moet worden ingenomen en bewaard.

Rust voor de ziel is al door Jeremia voorgesteld als het resultaat van een trouwe wandel op de oude paden (Jer_6:16 ), maar in die rust is geen mens ingegaan. De enige weg tot rust voor de ziel wordt nu door de Zoon bekendgemaakt. Die rust krijgt iemand die het juk wil dragen dat Hij aanbiedt. Zijn juk staat tegenover het zware en drukkende juk van de wet. Zijn juk is niet knellend, maar zacht, en Zijn last is niet drukkend, maar licht. Hij helpt dragen. [3]

Eindnoten

[1] Johannes P. Louw en Eugene Albert Nida, Grieks-Engels lexicon van het Nieuwe Testament: gebaseerd op semantische domeinen (New York: United Bible Societies, 1996), 246.

[2] James Swanson, Dictionary of Biblical Languages ​​with Semantic Domains: Greek (New Testament) (Oak Harbor: Logos Research Systems, Inc., 1997).

[3] Kingcomments, module in softwareprogramma E-Sword. ©: Ger de Koning.